Futbolda Uzatma Süresi Ne Kadar? Extra Time ve Kayıp Zaman Farkı
Futbol izleyicilerinin ve yeni başlayanların en çok merak ettiği konulardan biri olan maç süresi, aslında oyunun hangi aşamasında olduğumuza göre farklılık gösteriyor. Küresel kural belirleyici kurum olan IFAB (Uluslararası Futbol Oyun Kurulları Kurulu) tarafından belirlenen standartlar, maçın normal süresinin ötesindeki zaman dilimlerini iki temel kategoriye ayırıyor: 'Extra Time' (Uzatma Devreleri) ve 'Added Time' (Eklenen/Kayıp Zaman).
Eleme Maçlarının Belirleyicisi: Extra Time (Uzatma Devreleri)
Genellikle Dünya Kupası, Şampiyonlar Ligi veya yerel kupa maçları gibi 'eleme' usulü turnuvalarda, 90 dakikalık normal sürenin beraberlikle sonuçlanması ve kazananın belirlenmesi gerekmesi durumunda devreye girer. Bu süreçte oyun şu şekilde ilerler:
- Toplam 30 dakikalık bir ek süre uygulanır.
- Bu süre, her biri 15 dakikadan oluşan iki devre şeklinde oynanır.
- İki 15 dakikalık devre arasında kısa bir dinlenme arası verilir.
Eğer 120 dakikanın sonunda (90+30) hala eşitlik bozulmamışsa, kazananı belirlemek için seri penaltı atışlarına geçilir. Lig maçlarında ise genellikle uzatma devreleri uygulanmaz; maç beraberlikle sonuçlanır.
Maç İçindeki Kayıplar: Stoppage Time (Duraklama Süreleri)
Sıklıkla uzatma ile karıştırılan ancak tamamen farklı bir mekanizma olan 'Added Time' veya 'Stoppage Time', her iki devrenin sonunda hakem tarafından eklenen süredir. Bu süre sabit değildir; hakem tarafından maç içindeki şu faktörlere göre belirlenir:
- Oyuncu sakatlıkları nedeniyle oyunun durması,
- Oyuncu değişiklikleri,
- VAR incelemeleri ve hakem kararları,
- Zaman geçirme girişimleri veya saha içi olaylar.
Özellikle 2022 Dünya Kupası sonrası IFAB'ın yönlendirmeleriyle, oyunun gerçek süresini korumak adına bu telafi sürelerinde belirgin bir artış gözlemlenmektedir. Bazı maçlarda tek bir devrenin sonuna 10 dakika veya daha fazla süre eklendiği görülmektedir.
Modern Futbolda Yeni Tartışmalar: Durdurulan Saat
Futbolun zaman yönetimi hala evriliyor. Son dönemde MLS gibi bazı liglerin, basketbol veya handbolda olduğu gibi oyun durduğunda saatin de durduğu bir sistem için IFAB ile görüşmeler yürüttüğü bilinmektedir. Bu sistem hayata geçerse, hakemin takdirine bağlı olan 'kayıp zaman' kavramı tamamen ortadan kalkabilir ve maçlar net bir süre üzerinden oynanabilir.